share

اختلالات هورمونی در کودکان - 3

هورمون غده پانکراس

غده پانکراس در ابتدای لوله گوارش قرار دارد و دو نوع هورمون ترشح می‌کند. موادی که داخل روده می‌ریزد و به هضم و جذب غذا کمک می‌کند و دو هورمون انسولین و گلوکاگن که به داخل خون ریخته می‌شود. انسولین و گوکاگون تنظیم‌کننده قند خون هستند. کمبود انسولین به بیماری مهمی به نام دیابت منجر می‌شود که این روزها شمار مبتلایان بزرگسال وخردسال آن رو به افزایش است.

سازوکار عمل انسولین

انسولین هورمونی است که از لوزالمعده و از سلول‌هایی به نام بتا ترشح می‌شود. این سلول‌ها به صورت مجموعه‌هایی در لوزالمعده قرار دارد که جزایر لانگرهانس نامیده می‌شود. هورمون انسولین یک هورمون سازنده است و در سوخت‌و‌ساز قندها، چربی‌ها و پروتئین‌ها اثر سازنده‌ای دارد.

انسولین باعث ورود قند خون یا گلوکز به داخل سلول می‌شود و در سوختن آن کمک می‌کند که انرژی حاصل از آن به شکل شیمیایی در مولکول‌های ATP در داخل سلول ذخیره می‌شود. سلول‌های مختلف از این ذخایر انرژی برای اعمال مختلف خود استفاده می‌کنند.

مثلا سلول عضلانی این انرژی را برای انقباض و سلول مترشحه آن را برای ساخت موادی که ترشح می‌کند به کار می‌برد. مغز نیز به غیر از موارد استثنایی، از گلوکز به عنوان تنها منبع انرژی استفاده می‌کند. پس بدن قند خون را در محدوده باریکی حفظ می‌کند تا مغز آسیب نبیند. زیادی یا کمی قند باعث صدمه مغزی می‌شود که گاه غیرقابل‌برگشت است.

انسولین در زمان گرسنگی کمتر ترشح می‌شود و با خوردن غذا مقدار آن افزایش می‌یابد. تحقیقات نشان داده که ترشح انسولین قبل از خوردن غذا، همان موقع که شخص حتی فکر خوردن غذا را می‌کند، آغاز می‌شود. لوزالمعده، انسولین را دو گونه ترشح می‌کند؛ یکی انسولین پایه که در تمام شبانه‌روز ترشح می‌شود و دیگر انسولینی که با خوردن هر غذا ترشح می‌شود. بنابراین مقدار انسولین در زمان گرسنگی و سیری مرتبا در نوسان است.

انسولین در ساختن گلیکوژن که از مولکول‌های گلوکز تشکیل شده است، کمک می‌کند. ساختمان گلیکوژن مثل یک درخت پرشاخ و برگ ذخیره گلوکز است که در کبد و عضله ذخیره می‌شود. در موقع سیری مولکول‌های گلیکوژن ساخته شده و موقع گرسنگی تجزیه می‌شود و گلوکز حاصل از کبد خارج و وارد خون می‌شود و به این ترتیب از کاهش قند خون جلوگیری می‌کند.

انسولین در ساختن آن تاثیر مثبت دارد و از تجزیه آن جلوگیری می‌کند. انسولین همچنین باعث ساختن پروتئین و چربی می‌شود و از تجزیه آنها جلوگیری می‌کند.

دیابت؛ بیماری مزمن

دیابت نوعی بیماری است که در اثر کمبود انسولین یا کارایی نداشتن آن به وجود می‌آید. اهمیت بیماری دیابت به علت عوارض مزمنی است که در اثر کنترل نشدن قند خون ایجاد می‌شود. ایجاد عوارض مزمن سازوکارهای متعددی دارد، ولی به زبانی ساده قندخون بالا باعث چربی خون بالا می‌شود که در رگ‌های بزرگ و کوچک بدن رسوب می‌کند و آنها را تنگ، ناصاف و سرانجام سخت و انعطاف‌ناپذیر می‌کند و به دنبال آن زمینه برای ایجاد لخته روی این سطوح ناصاف مساعد می‌شود.

درگیری عروق بزرگ و کوچک روی دستگاه‌های مختلف بدن مثل کلیه، چشم، اعصاب، دستگاه گوارش، قلب، مغز و اندام‌ها در درازمدت اثر می‌گذارد. کنترل بیماری دیابت از این عوارض جلوگیری می‌کند و موجب می‌شود فرد زندگی طبیعی و بدون عارضه و مهم‌تر از همه طول عمری طبیعی داشته باشد

منبع:
هم‌رسانی:

اولین نفر دیدگاه خود را ثبت کنید.

دیدگاه های خود را با بـه سـلوی به اشتراک بگذارید.