share

درمان تغذيه ای زخم معده - قسمت دوم

درمان تغذيه اي:
به مدت چندين دهه عوامل رژيم غذايي به عنوان يك جز مهم در ايجاد درمان سوهاضمه، گاستريت و بيماري زخم هاي پپتيك مورد توجه و با مورد غفلت قرار گرفته اند.
پروتئين: مواد غذايي پروتئيني موقتا ترشحات معدي را خنثي مي كنند، اما ترشح گاسترين، اسيد و پپسين را نيز تحريك مي نمايند. شير يا خامه كه در اوايل در درمان زخم هاي پپتيك يا ايجاد پوشش بر روي معده، مهم تلقي مي شدند ديگر به عنوان درمان چندان مورد توجه نيستند.
اسيديته مواد غذايي: به جز در بيماراني كه ضايعات دهاني يا مري دارند، اسيديته مواد غذايي اهميت درماني اندكي دارند.

اكثر غذاها اسيديته كمتري از pHطبيعي معده (1-3) دارند.از نظر اسيديته آب مبوه هاو نوشابه ها در ايجاد زخم پپتيك يا تاخير در بهبودي غير محتمل است.بعضي از بيماران در صورت استفاده از مواد غذايي اسيدي اظهار ناراحتي مي كنند، اما پاسخ تمام بيماران يكسان نيست و در بعضي از بيماران اين علائم مربوط به سوزش سر دل مي شود._
قهوه و كافئين: هم قهوه و هم كافئين ترشح اسيد را تحريك مي كنند و نيز مي توانند فشار اسفنگتر تحتاني مري را كاهش مي دهند
الكل: مصرف زياد الكل از هر نوعي كه باشد مي تواند آسيب مخاطي را تشديد و بيماري موجود را بدتر كند يا با درمان زخم پپتيك تدخل نمايد. آبجوها و مشروبات الكلي بطور قابل ملاحظه اي ترشح معدي را افزايش مي دهند و بيماراني كه علائم زخم پپتيك را دارند بايستي از مصرف آنها خودداري كنند.
ادويه ها: زماني كه مقادير زيادي از برخي از ادويه ها  از طريق خوراكي يا انترال در معده قرار گيرند، باعث افزايش ترشح اسيد و فرسايش موقتي و كوچكي در مخاط و نيز التهاب سلول هاي پوششي مخاط و تغيير نفوذپذيري يا حركات دستگاه گوارشي مي گردند.

فلفل قرمز و سياه بيشتر از ساير ادويه ها در معرض اتهام هستند. مقادير كم فلفل سبب افزايش محافظت مخاطي مي گردد اما مقادير زياد مي تواند سبب آسيب سطح مخاط به ويژه در صورت مصرف به همراه الكل گردد. اما سماق مي تواند در واقع از چسبيدن هليكوباكترپيلوري به ديواره معده جلوگيري نمايد.
اسيد هاي چرب امگا3 و امگا6 : به دليل اينكه پروستاگلاندين هاي توليد شده از اسيدهاي چرب امگا3 و امگا6 در التهاب و ايمني و فيزيولوژي محافظت سلولي مخاط دستگاه گوارش دخيلند. لذا براي استفاده در درمان عفونت هليكوباكتر پيلوري و آسيب پپتيك مورد توجه قرار گرفته اند.بنابراين مصرف ماهي و روغن ماهي و روغن زيتون توصيه مي شود.
پروبيوتيك ها: استفاده از پروبيوتيك ها در پيشگيري و درمان و ريشه كني هليكوباكتر پيلوري به عنوان درمان مكمل مورد استفاده قرار مي گيرد.
تكرر وعده هاي غذايي: تكرر وعده هاي غذايي كوچك و مكرر ممكن است احساس آرامش را افزايش داده و شانس ريفلاكس اسيد را كاهش و جريان خون معدي را تحريك نمايند.

بيماران مبتلا به زخم هاي پپتيك بايد از مصرف وعده هاي غذايي بزگ به خصوص قبل از استراحت بپرهيزند تا ميزان ترشح اسيد را كاهش دهند.به عبارت ديگر اين دسته از بيماران بايد در هر وعده غذايي مقدار غذاي كمتري
مصرف كنند، اما تعداد اين وعده ها را در شبانه روز زياد كنند.

اين شيوه صرف غذا مي تواند در كاهش شانس بازگشت اسيد معده به دهان و نيز افزايش جريان خون معدي نقش داشته باشد.
فيبر ها: در مصرف فيبر هاي غذايي محدوديتي وجود ندارد.

برخي فيبر ها به خصوص انواع محلول آنها بسيار مفيدند. از آنجا كه برخي از داروهايي كه براي درمان بيماري تجويز مي شوند با عث ايجاد يبوست مي شود، مصرف متناسب فيبرها مي تواند مانع اين عارضه شود.
رژيم غذايي خوب با مواد مغذي، ميوه ها و سبزي ها و فيبر دريافتي كافي مي تواند خطر مشكلات عفونت هليكوباكتر پيلوري را كاهش دهد.

سوتغذيه ناشي از كمبود هاي مواد مغذي يا سوتغذيه  عمومي PEM، سلول هاي سريع التكثير نظير سلول هاي GI را تحت تاثير قرار مي دهد و كمبودها مي توانند التيام زخم را به مخاطره بيندازند.به طور كلي يك رژيم غذايي با كيفيت بالا و پيشگيري از كمبود هاي مواد مغذي ممكن است از بيماري زخم  پپتيك قرار دارند، مي توان توصيه نمود كه از مصرف زياد ادويه زده، الكل و قهوه اجتناب نمايند، رژيم غذايي با كيفيت بالا مقدار كافي فيبر از ميوه ها و سبزي ها مصرف كنند.
از آنجا كه بعضي از بيماران ممكن است انسداد خروجي معدي يا Bezoar داشته باشند، جويدن كامل و اجتناب از مصرف مواد غذايي به همراه پوستشان كه تجزيه ي آنها مشكل است،علي الخصوص در بيماراني كه دندان ندارند يا دندان مصنوعي دارند توصيه مي شود.

 

منبع:
مرکز تحقیقات تغذیه - دانشگاه مشهد

هم‌رسانی:

اولین نفر دیدگاه خود را ثبت کنید.

دیدگاه های خود را با بـه سـلوی به اشتراک بگذارید.