share

مداخلات درمانی لکنت در کودکان

  • چکیده:

این مقاله، خلاصه­ ای از درمان­های مختلف که برای این گروه سنی به کار گرفته می­شود، را در بردارد اطلاعاتی که در این مقاله در دسترس شما قرار می­گیرند. شامل:اسم روش، هدف، اجزاء و محدودیت­های آن می­باشد.

درمان لکنت به عنوان یک معزل دائمی برای گفتار درمانگران محسوب می­شود و در طول قرن­ها به عنوان یک چالش در رشته­ گفتاردرمانی بوده است؛ درمان­های مختلفی برای لکنت وجود دارد اگرچه توافقات کمی راجع به اینکه کدام درمان باید به کار گرفته شود و اینکه چه موقع درمان را به خصوص برای گروه سنی پیش دبستانی و دبستانی شروع کنیم وجود دارد.

 

  • مقدمه:

درمان لکنت شامل تکنیک­ها و متد­های مختلفی می­باشد. روان­تر لکنت کردن، روان­تر صحبت کردن، برنامه­ لیدکامب، دادن بازخورد شنیداری، الگودهی به خود، تنظیم تنفس و…؛ آگاهی از درمان­های مختلف درمانگران را به منظور انتخاب اینکه کدام روش صحیح­ترین روش است، سردرگم می کند.

 

  • درمان­های ابتدایی:

مناقشات زیادی در هنگام شروع مداخلات برای این گروه سنی وجود دارد و این مشکلی بس پیچیده است، چرا که درصد زیادی(نزدیک ۷۰%) از این کودکان به طور خود به خود بهبود می یابند. بری و امبروس در سال ۱۹۹۹ اظهار داشته اند که حدود ۷۴% از کودکان به طور طبیعی تا ۲ سال پس از شروع بهبود می یابند.

بعضی از درمانگران از جمله کورسی و بری(۱۹۹۷)،به جای مداخله­ی فعال، مشاهده­ی فعال را تا ۲ سال پس از شروع اختلال پیشنهاد کرده اند.

عوامل مختلفی هستند که می­توانند بر زمان درمان تأثیر بگذارند، بنابراین آگاهی از این عوامل در تعیین زمان مناسب برای مداخلات درمانی افراد این گروه مناسب می­باشد؛ اگرچه خط مبناهایی برای زمان برنامه­های درمانی مختلف تعیین شده(برای مثال برنامه لیدکامب)، اما مهم است که اختلالات همراه کودک را(زبانی، واج شناسی و…) در جهت پیش بینی زمان درمان و تصمیم گیری راجع به اینکه چه موقع مداخلات درمانی را آغاز کنیم، بشناسیم.

 

  • اعتبار روش­های درمانی

یک جنبه­مهم از ارزیابی درمان­های مختلف زمانی است که، درمان به درستی اجرا شود؛ این جنبه مشخص می­کند که آیا درمان با توجه به گزارشات تاریخی مؤثر بوده یا نه؟

سیاگل در سال ۱۹۹۰ اذعان داشت که درجه­ی تکرار یکی از سخت ترین قسمت­های اعتبار سنجی است. در تعدادی از مطالعات میزان تکرار در کفایت­های درمانی مورد توجه قرار گرفته است، با وجود این آنسلو در طی مطالعاتش روی تاریخچه­ی مداخلات درمانی در مورد لکنت، مشاهده کرد که مطالعات کمی تکرار شده اند که این یافته نشان دهنده­ی نیازی اساسی برای انجام مطالعات تکرار شونده­ی بیشتر است.

 

  • برنامه­  لیدکامب:

برنامه­ی لیدکامب یک درمان مستقیم رفتاری والدین بر کودکان پیش دبستانی مبتلا به لکنت است، که در دانشکده­ی علوم بهداشت دانشگاه سیدنی و بخش لکنت خدمات بهداشتی بانکستون در سیدنی(استرالیا) طرح ریزی شد. در این روش گفتار درمانگر روش درمان را برای اجرا به والدین آموزش می­دهد و به آن­ها یاد می­دهد که چگونه شدت لکنت کودکشان را طبق یک مقیاس ۱۰ نمره­ای، در محیط روزمره­ی او تعیین کنند؛ این روش شامل دو مرحله است: در مرحله­ی یک، تعداد جلسات بیش تر می­باشد و نمره دهی­ها بیش تر بر اساس گفت و گوهای سازمان یافته می­باشد، اما هنگامی که لکنت کودک کاهش یافت مرحله­ی دو آغاز می­شود و تعداد جلسات هم کم تر می­شود.

از آن­جا که برنامه­ی لیدکامب دستورالعمل خاصی ندارد و در این روش نیاز نیست که کودک الگوی گفتاری خود را عوض کند، یکی از بهترین برنامه­های درمانی برای این گروه سنی محسوب می­شود. مطالعات در خصوص مؤثربودن این روش روی کودکان بزرگتر(۷ تا ۱۱ سال) هنوز ادامه دارد.

 

  • بازخوردهای شنیداری هشداردهنده:

AAF یا بازخوردهای شنیداری هشداردهنده، شامل سیگنال­های گفتاری هشدار دهنده ای است که در نتیجه­ی آن گوینده صدای خود را به صورت متفاوتی دریافت می­کند.

انواع مختلفی از AAF وجود دارد که شامل: FAF,DAF و MAF می­باشد.

AAF روشی است که به وسیله­ی کاهش سرعت گفتار باعث کاهش لکنت کودک می­شود.

DAF یا کشیده گویی به طور گسترده جهت کاهش لکنت در جوانان و بزرگسالان مبتلا به لکنت استفاده می­شود در مراحل اولیه­ی استفاده از DAF یک تأخیر ms250 ایجاد می­شود که موجب ایجاد گفتار آهسته و کشیده می­شود. ۲۵ گام برای اجرای این برنامه وجود دارد که حداقل زمان لازم برای کامل کردن این برنامه ۱۱۰ دقیقه می­باشد.

FAF یا بازخورد فرکانسی هشدار دهنده در گفتار افراد(چه به صورت افزایش فرکانس، چه کاهش آن) که بین تا ۱ اکتاو روی فرکانس صوت فرد تأثیر می­گذارد. مطالعات نشان داده اند که استفاده از FAF نسبت به DAF ناروانی کم تری را تولید می­کند.

MAF یا بازخورد شنیداری ماسک شده، که در این روشنویز از طریق هدفون به گوش فرد می­ رسد و باعث می­شود که شخص لکنت خود را در تمام موقعیت­های روز کنترل کند، با این حال در استفاده از این روش به نتایج قاطعی دست نیافته­اند.

AAF به ویژه FAF با کاهش طبیعی بودن گفتار می­توانند شدت لکنت را در شرایط سخت گفتاری کاهش دهد، اما با این حال شواهدی مبنی بر مفید بودن AAF برای استفاده در کودکان زیر ۹ سال به دست نیامده است.

 

  • برنامه­ قوانین روانی(FRD) : 

برنامه­ی FRD برای کودکان پیش دبستانی و دبستانی طراحی شد، در ابتدا با نام برنامه­ی قواعدی برای گفتار خوب شهرت داشت و شامل ۱۰ قانون برای روان تر صحبت کردن بود.

این قوانین شامل ۳ بخش بود، قواعد جهانی، قواعد اولیه و قواعد ثانویه. در این برنامه به این نکته توجه شده که همه­ی کودکانی که لکنت می­کنند، نیاز به هر ۱۰ قانون ندارند.

قوانین روانی: قوانینی که همه­ی کودکانی که لکنت می­کنند، از آن­ها استفاده می­کنند. این قواعد شامل: کاهش سرعت گفتار، گفتن هر کلمه یک مرتبه و گفتن آن کلمه به صورت کوتاه می­باشد.

گفتار درمانگران گزارش کردند که کاهش سرعت گفتار تأثیر خوبی روی کودکانی که لکنت می­کردند، داشت. قانون گفتن هر کلمه فقط یک بار در جهت کاهش تعداد تکرارها (مثال: تکرار کل کلمه، تکرار بخشی از کلمه، تکرار یک هجا از کلمه) استفاده می­شود.

و گفتن کلمه به صورت کوتاه نیز جهت کاهش کشیده گویی طراحی شد.

اگر مشکلات جریان هوا و یا حنجره دیده شود، قواعد اولیه اجرا می­شوند. این قواعد شامل:استفاده از تنفس گفتاری و جعبه­ی(Start Mr box) است، که در استفاده از قانون تنفس گفتاری صحبت کردن با هوای بازدمی برای کودک برجسته می­شود، علاوه بر این کودک یاد می­گیرد که جهت داشتن شروع آسان در آواسازی، حرکات تار صوتی را به آرامی شروع کند.

و در آخر اگر رفتارهای ثانویه وجود داشت، قانون­های ثانویه اجرا می­شوند که شامل: لمس اندام­های گفتاری به آرامی، و اینکه فقط از اندام­های گفتاری برای صحبت کردن استفاده شود، است.

در قانون آخر روش تماس نرم و ملایم به کودکان آموخته می­شود چرا که اگر آن­ها اندام­های تولید کننده را سفت ببندند، تنفس گفتاری و در نتیجه تولید گفتار قطع خواهد شد.

تحقیقات نشان داده که استفاده از این روش برای درمان کودکان این گروه سنی مؤثر بوده و آن­ها توانسته اند روانی درگفتار را تا ۲ سال حفظ کنند.

 

  • برنامه روانی Morterey : 

برنامه­ی روانی Morterey در سال ۱۹۷۸ توسط دین و ون کرک طراحی شد، این برنامه که یک برنامه­ی ساختار درمانی برای کودکان پیش دبستانی و دبستانی می­باشد، جهت فراهم سازی ۲ برنامه­ی پیشنهادی دیگر برای روانی، فراهم آمده است:Gilcu و DAF.برنامه­ی Gilcu بر مبنای قوانین شرطی شدن عامل در شرایطی که برنامه­ی ساختاری استواری برای استحکام بخشیدن گفته­ ها وجود دارد، است.

برنامه­ی DAF برای نوجوانان به کار می­رود تا به آن­ها کمک کند تا با الگویی آهسته بخوانند در شرایطی که تمام کلمات کشیده هستند.

 

برنامه­ی جامع درمانی لکنت برای کودکان مدرسه رو (GSP-SC)

در این برنامه جنبه­ های نگرشی و روانی لکنت و لکنت آشکار مورد هدف قرار می­گیرد.

GSP به دنبال رسیدن به ۴ هدف عمده است: اهداف مربوط به گفتار، اهداف نگرشی و روانی، اهداف مدیریت خود و اهداف محیطی.

آموزش توانایی افزایش روانی، تغییر حالات روانی و نگرش ها و دخیل کردن خانواده در درمان نیز از جمله­ این هدف­های درمانی هستند.

 

  • تنظیم تنفس : 

تنظیم تنفس برای کمک به افراد دارای لکنتی که می­دانند چه موقع لکنت می­کنند، طراحی شده است در این روش درمانگر آموزش چگونگی قطع یا جلوگیری از لکنت را هنگام وقوع و همچنین پاسخگویی کامل که مستلزم جریان منظم هوا در طی گفتار است را می­دهد.

این تکنیک مستلزم آگاه سازی، آرام سازی، انگیزه و تولید می­باشد.

 

  • الگودهی به خود : 

در گذشته با عنوان­های مشاهده خود و یا خودت الگوی خودت، شناخته می­شده است.

الگودهی به خود شامل آموزش فرد در جهت استفاده از مشاهده­ی رفتارهای بدون خطا و توسعه و گسترش دادن آن­ها است. الگودهی به خود مداخله­ای است که در آن فرد یک نوار ویدئویی ۲تا ۴ دقیقه­ای از خودش را مشاهده می­کند و پس از آن سعی در گسترش رفتارهای مساعد می­کند.

این روش با توجه به توانایی­های کودک در بازخورد دادن به خود ممکن است مفید باشد یا نه؟!

 

  • روش درمانی Synergistic : 

بلوم و کوپرمن در سال ۱۹۹۹ این روش را برای درمان کودکان مبتلا به لکنت ابداع کردند. این مدل برای یکپارچه سازی فاکتورهای فیزیولوژیکی و یا فاکتورهای زبان گفتاری اهمیت قائل می­شود. برای مثال:(تنفس، صوت، تولید و شنوایی)، اجزای نگرشی و روانی و محیط ارتباطی برای مثال:(تأثیرات اجتماع، کاربرد شناسی ارتباطات و تأثیرات خانواده).

پایه­ روش درمانی Synergistic بر مبنای آموزش اصول مرتبط برای تولید گفتار نرمال می­باشد. بلوم و کوپرمن معتقدند که آموزش مکانیسم تولید گفتار نرمال است که در نتیجه­ی آن شخص می­تواند در مورد روند آواسازی، تولید و تنفس، یاد بگیرد.

 

  • درمان کودکان لکنتی پیش دبستانی :

برای کودکان زیر ۶ سال پاسخ­های شرطی برای درمان لکنت بسیار مؤثر بودند. پاسخ­های شرطی ممکن است بلافاصله بعد از لکنت رخ دهند یا به عنوان جزئی از ساختار عملکرد شرطی یک برنامه­ی حفظ کننده، استفاده شوند.

با توجه به مطالعات صورت گرفته مشاهده شده که اجرای این روش موجب کاهش چشم گیر لکنت در کودکان شده و در بین برنامه­هایی که این روش را به کار می­برند، لیدکامب جزء برنامه­ هایی بوده که بیش­ ترین تأثیر را داشته است.

 

  • نتیجه:

برای پیشرفت یک برنامه­ درمانی برای کودکانی که لکنت می­کنند، درمانگر باید عوامل مختلفی را در نظر بگیرد و مناسب ترین روش را انتخاب کند.

روش انتخابی باید در برگیرنده­ رفتارهای آشکار و پنهان باشد. بنت در سال ۲۰۰۶ در مورد ABC لکنت نوشت، که شامل:موثر و کار آمد بودن روش درمانی، رفتاری بودن آن، و درمان اجزای شناختی لکنت می­باشد.

یک برنامه­ درمانی باید شامل همه­ جنبه­ های اختلال باشد؛ به این منظور وظیفه­ی درمانگران شامل انتخاب یک روش کامل و ابزارهای ارزیابی مشاهده مبنا که مناسب اهداف نیازهای مراجع باشد، است.

منبع:
ghoftar.ir

هم‌رسانی:

اولین نفر دیدگاه خود را ثبت کنید.

دیدگاه های خود را با بـه سـلوی به اشتراک بگذارید.