share

پیام قاطعانه (assertive message format)

اگر دیگران شما را جدی نمی گیرند و برای حق و حقوق شما ارزش قائل نیستند بخاطر این است که پیام شما ساختار پیام قاطعانه(assertive message format) را ندارد، برای اینکه با پیام های جرات مندانه و قاطعانه بتوانید رفتار دیگران را تغییر بدهید پیام های شما باید دارای ویژگی های زیر باشند:

1- رفتاری که باید تغییر کند به صورت مناسب و گویا توصیف کنید.

2- با به کار بردن کلمات مناسب و روشن احساسات و هیجانات خود را بیان کنید.

3- تاثیری که رفتار طرف مقابل روی شما گذاشته است را به صورت آشکار و روشن توصیف کنید.

  • توصیف مناسب و گویای رفتار

اگر قصد دفاع از حریم شخصی خود را دارید باید کارهایی را که فرد دیگر انجام می دهد و باعث پایمال شدن حقوق شما می شود با او در میان بگذارید. البته این کار چندان آسان نیست. زیرا مردم به ندرت می توانند توصیف مناسبی از رفتار مورد نظر ارائه بدهند تا فرد دیگر به راحتی متوجه رفتار نامناسب خود بشود و بتواند برای تغییر دادن آن تصمیم بگیرد.

به جای استفاده از واژگان کلی و مبهم از واژگان روشن و واضح استفاده کنید و به رفتار اختصاصی و مشخصی اشاره کنید.

توصیف مبهم رفتار: وقتی به وظیفه ات در مورد کار منزل عمل نمی کنی ...

توصیف اختصاصی رفتار: وقتی قبلاز مدرسه رفتن اتاقت را مرتب نمی کنی ...

در مثال دوم فرد گیرنده پیام می داند کدام رفتار را باید تغییر دهد.

  • پیام خود را بدون قضاوت بیان کنید

در پیام خود تنها رفتار مورد نظر را توصیف کنید و در مورد انگیزه ها، نگرش ها و ویژگی های شخصیتی طرف مقابل قضاوت نکنید.

توصیف رفتار: وقتی نیم ساعت قبل از ارائه گزارش جلسه را ترک کردی...

قضاوت رفتار: وقتی جلسه را فقط به این دلیل که معاون از تو انتقاد کرد ترک کردی...

قضاوت توانایی پیام جراتمندانه را تضعیف می کند زیرا ما اغلب اوقات حالت درونی فرد دیگر را به اشتباه حدس می زنیم ضمن اینکه حتی اگر حق با ما باشد نیز غالباً طرف مقابل مایل نیست به آن اعتراف کند. نظریه جرات ورزی به ما می گوید احساسات دیگران بخشی از حریم خصوصی آنان است و ما حق نداریم بکوشیم احساسات دیگران را کنترل کنیم اما ما می توانیم در جهت تغییر رفتارهایی که تعدی به حریم شخصی ما محسوب می شود تلاش کنیم.

  • بیان هیجانات و احساسات بطور مستقیم و روشن

بخش دوم پیام جرات ورزی، این موضوع را نشان می دهد که فرد جراتمند در مورد اثرات رفتار فرد دیگر بر خود چه احساسی دارد. بطور مثال زن شاغلی که با شوهرش بطور یک روز در میان از ماشین استفاده می کنند و توافق کرده بودند که هر کدام که ماشین را به محل کار خود می برند در صورت تمام شدن بنزین به ماشین بنزین بزنند، یک روز صبح که دیرش شده بود و می خواست از ماشین استفاده کند می بیند که ماشین بنزین ندارد و با توجه به احساسات تندی که داشت به شوهرش می گوید: «وقتی بر اساس توافقمان به ماشین بنزین نمی زنی من خیلی عصبانی می شوم».

در اینجا افشای احساسات، اطلاعات مهمی برای فرد گیرنده پیام دارد که مقدار زیادی بر تصمیم او برای تغییر رفتارش تاثیر می گذارد بعلاوه بیان سازنده هیجانات و احساسات باعث ایجاد ذهنیتی مثبت در شما نسبت به فرد دیگر می شود. این یک قانون روانشناختی است که وقتی فردی قادر است احساسات منفی خود را بطور مناسب و سازنده برای شخصی دیگر بازگو کند براحتی می تواند احساسات مثبت خود را نیز کشف و بیان کند.

  • روشن سازی اثرات مخربی که رفتار فرد داشته است

در پیام قاطعانه باید در این مورد اشاره شود که رفتار طرف مقابل چه تاثیر مخربی داشته است. اگر از شما خواسته شود که رفتاری را تغییر دهید ارائه یک دلیل قانع کننده برای این تغییر رفتار قطعاً بسیار مفید خواهد بود. تجربه نشان می دهد افراد اگر به طور ناخواسته باعث ایجاد مشکلی برای فردی دیگر شده اند تمایل به اصلاح رفتار خود خواهند داشت.

مثال زیر نمونه ای از پیامی است که هر سه قسمت پیام قاطعانه را داراست و قضاوت و تحقیر هم در آن دیده نمی شود :

توصیف رفتار: وقتی من تلویزیون نگاه می کنم و تو سر و صدا می کنی

افشای احساس: عصبانی می شوم

روشن سازی اثرات رفتار: چون متوجه برنامه مورد علاقه ام نمی شوم.

منبع:
کتاب روان شناسی ابراز وجود/ سیده آزاده موسوی زاده

هم‌رسانی:

اولین نفر دیدگاه خود را ثبت کنید.

دیدگاه های خود را با بـه سـلوی به اشتراک بگذارید.